şeriat tarikat yoldur varana ilahisi

Les Meilleurs Sites De Rencontres Amoureuses Gratuit. Şeriat tarîkat yoldur varana Hakîkat marifet andan içeru Sözlükte bir yöne doğru açılarak uzayıp gitmek, açık olmak; açık hale getirmek anlamlarındaki şer kökünden türeyen şerîat çoğulu şerâi ve şirat kelimeleri insanların ya da hayvanların su içtiği, açıkta olan ve kesilmeyen akarsu; bu suya giden yollar manalarına bir terim olarak, Allah tarafından peygamber vasıtasıyla ortaya konulan ilahî kanun anlamına gelmektedir. Şeriat kulluğa sımsıkı yapışma emridir. Tasavvufta ise şeriat, bir dış yapı olarak ele alınmış ve işin iç yüzüne hakîkat denilmiştir. Hakîkat tarafından desteklenmeyen hiçbir şeriat makbul değildir. Şeriat tarafından kayıt altına alınmayan hiçbir hakîkat de makbul değildir. Şeriattan hakîkate doğru uzanan yola tarîkat denir. Hakîkate erişenlerin sırlarını gizleyerek şeriata uymalarına ise marifet denir. Yunus Emre Hazretleri bu dört kavramı bir şiirinde şöyle zikreder Şeriat tarîkat yoldur varana Hakîkat marifet andan içeru Mutasavvıflar, sûfîlik yolunun şeriat, tarîkat, hakîkat ve marifet olmak üzere dört kapısından söz etmişlerdir. Bu kapılardan şeriat, cevizin ham ve yeşil olan kabuğuna; tarîkat, sert olan iç kabuğuna; hakîkat, yenilecek olan içine; marifet ise cevizin aslına ve mahiyetine benzetilir. Divan şairlerinin şiirlerinde doğrudan dört kapı ifadesine yer verilmemektedir, fakat bu dört kavramın her birine beyitlerde rastlanılmaktadır. 18. yüzyılda, Anadolu sahası dışında yaşamış Girit divan şairlerinden olan Hanyalı Nuri Osman da bu dört kavramı şiirlerinde işlemiş ve her biri için ayrı gazel tertip etmiştir. Aşağıda bu gazellerden seçtiğimiz beyitleri izaha gayret edeceğiz. Nuri Osman’a göre Hak yolunun rehberi, kurtuluş ve selamete ermenin kapısı şeriattır Tarik-ı Hakka rehberdir şerîat Necat iklimine derdir şerîat Bu dünyada yoldaşı koruyan, muhafaza eden ve gönlünü alan şeriattır Eder yoldaşını hıfz u hırâset Bu dünyada dil-averdir şeriât Cihanda, adalet tahtının ayağı şeriattır. Aynı zamanda Cenâb-ı Allah’ın bir ismidir ve hükmü her dâim sürecektir Cihanda pay-ı taht-ı adl ü dâda Sürer hükmünü daverdir şeriat Nuri Osman’a göre sülûk ehline yol gösteren, kılavuzluk eden tarîkattır. Tarîkat, aynı zamanda bu cihanda Allah’ın yoludur Süluk ehline reh-nümadır tarîkat Cihan içre râh-ı Hudâ’dır tarîkat Tarîkat, Cenab-ı Hüda’ya ulaşmaya, kavuşmaya bir vesiledir ve evliyanın asâsının kuvvetidir Visâl-i Cenâb-ı Hudâ’ya vesile Asâ-yı yed-i evliyadır tarîkat Tarîkat, insanı kederli, sıkıntılı bırakmaz ve insanın üzerine şirk tozunu bulaştırmaz. Tarîkat, hâl ehlinin gönüllerine safâ verir Mükedder komaz gerd-i şirki silermiş Dil-i ehl-i hale safâdır tarîkat Ey Nuri! Her daim bununla yetin ki tarîkat, gönül ehlinin yol gösterenidir Ana iktifa eyle ey Nuri dâ’im Ki ehl-i dile muktedadır tarîkat Kâinatın her zerresinde Cenab-ı Hakk’ın kudretini, hikmetini, sanatını ve sıfatlarının zuhurunu görmek manalarına gelen hakîkatin sevgisi, muhabbeti Nuri’nin gönlünü ve bedenini mest etmiştir. Şair, hakîkati müşahede etme sevdasına tutulmuştur Mest etdi dil ü canı yine bûy-ı hakîkat Sevdaya bırakdı beni gisu-yı hakîkat Hakîkat, zahiren görünmeyen bir gizli hazinedir. O, sırlar deryasının incisidir Zâhirde bulunmazsa n’ola kenz-i hafîdir Ummân-ı serâ’irdeki lu’lu’-ı hakîkat Ey Nuri! Hakîkat köyüne, semtine bir girse idim, billahi başka yöne asla meyletmezdim Ey Nûrî geri dönmez idim cânib-i gayra Billâh elime girse benim kûy-i hakîkat Kavram olarak sufîlerin, rûhanî halleri yaşayarak, manevî ve ilahî hakîkatleri tadarak yani iç tecrübe ile vasıtasız olarak elde ettikleri bilgi anlamına gelen marifet Hakk’ın kendi hakkında salike verdiği bilgidir. Nuri, marifet redifli gazelinde marifetin hoş kokusunun âlemi doldurduğunu ve marifetin berrak aynasının kendisine yâri gösterdiğini söyler Toldurdu kevni rayiha-ı naf-ı marifet Gösterdi yâri ayine-i saf-ı marifet Şeriatın kendisine hakîkat yolunu açtığını ve bu yoldan marifete ulaştığını, böylece bütün zorluklarının giderildiğini belirtir Açdı şeri’at ile tariki-i hakîkati Hall etdi müşkilatımı Keşşaf-ı marifet Ey zahid! Gönlü riyadan uzak tutmak gerek. Her ameli yalnız Allah rızası için işleyen bir kimse olmak gerek. Çünkü marifet sarrafları bu yolda geçici duranları tanır ve onların kalplerini almazlar, onları bu yola meylettirmezler Halis gerek riyadan ola zahida gönül Almaz züyuf-ı kalbini sarraf-ı marifet Ey Nuri! Eğer hakîkate ulaştıysan, artık Anka kuşu olup marifet dağındaki menziline konma vaktidir Anka isen hakîkat ile Nûriya olur Menzilgehin vücudda ol Kâf-ı marifet Yunus ne güzel ifade etmiş şeriat ve tarikatı ''Şeriat, tarikat yoldur varana Hakikat meyvesi andan içeri'' İşte Yunus'un deyişlerinden de anlaşıldığı üzere tarikat bir yoldur. Öyle ki; Allah'a ulaştıran bir yoldur. Ancak Allah'a ulaşmada gerek şeriat olsun gerekse tarikat olsun gaye değil sadece vasıtadır. Şayet vasıtalar gayeleştirilirse Allah'a ulaşmak bir yana küfre düşme tehlikesi söz konusudur. Bakınız, Allah Resulü İslam nedir sorusuna ne buyurmuş -Namaz, Oruç, Zekât, Hac ve Kelimeyi şehadet'' diye beyan buyurmuştur. İman nedir sualine ise -Allah’a, Meleklere, Kitaplara, Peygamberlere, Ahrete ve Kadere Hayır ve şerrin Allah'tan geldiğine inanmak iman etmek'' diye beyan buyurmuşlardır. Yine Peygamberimiz ihsan nedir diye sual edildiğinde de - Allah’ı görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Zira her ne kadar sen O'nu görmesen de, O seni muhakkak görür'' beyan buyurarak tasavvufa işaret etmiştir. Anlaşılan o ki, tasavvuf ihsan demektir. Tekrar sual edildiğinde; -Ya Resulullah madem öyle bize birazda kıyametten bahset. Allah Resulü -Bu meselede sorulan, sorandan daha âlim değil diye cevap verir. Keza bu kez -O halde kıyamet alametleri nelerdir diye sual tevdi edildiğinde ise; Allah Resulü -Cariyenin kendi sahibesini doğurması, yalın ayak, çıplak ve yoksul koyun çobanlarının bina yapmakta birbirleriyle yarış ettiklerini görmendir diye karşılık verir. Derken sualleri soran gittikten sonra, Allah Resulü yanında duran sahabeden Ömer İbnu'l Hattab'a dönerek -Ya Ömer! O sual soranın kim olduğunu biliyor musun? Hz. Ömer -Allah ve Resulü bilir der. Allah Resulü bunun üzerine tebessümle -O Cibril’dir. Size dininizi öğretmeye gelmiş buyurdular. İşte yukarıda karşılıklı soru cevap ilişkisinden çıkaracağımız ders şudur ki her şey ''İman-İslâm-ihsan'' gerçeğinde gizlidir. Bir insan düşünün ki, şayet o insanda iman ve İslâm olur da, ihsan olmazsa bu üçlü sacayağının eksik kalacağı muhakkak. Nitekim İhsan sacayağının gereği olarak öyle Allah'a ibadet edeceksin ki; O'nu görür gibi ibadet edebilesin. Ki; bu hal binlerce insandan belki bir kişiye nasip olacak bir durumdur. Peki ya İslam ve iman? Malum, İslam itaat ve ibadet kapsamında değer kazanırken, iman ise hem nur hem de kuvvet kaynağı olarak değer kazanacaktır. Evet, Allah'a görür gibi amel etmek tasavvufi hayatın ta kendisidir. Kelimenin tam anlamıyla; İslam-İman-İhsan üçlü sacayağı Allah'a ulaşmak için sıçrama vasıtalarıdır. Zaten Cümle meşayih İslam, İman ve İhsan ölçüsünce hareket etmişlerdir. Bilhassa tarikattan maksat ise Allah’ın rızasını kazanmak ve O'na vasıl olmaktan başka bir şey değildir. Zira Hünkâr Hacı Bektaşi Veli'nin işaret ettiği, yani Allah'a vasıl olmada dört kapı sırasıyla şudur - Şeriat - Tarikat - Marifet - Hakikat’tir. Anlaşılan odur ki; bu söz konusu mertebeleri aşmadan Allah Resulü'nün tarif ettiği ihsan tasavvuf mertebesini idrak etmek mümkün gözükmüyor. Onun için Allah dostları tasavvuf ilminin kal söz ilmi olmayıp hal yaşayarak idrak edebilecek ilmi olduğunu beyan buyurmuşlardır. Madem öyle, şimdi tam da tarikat hakkında hükmümüzü Allah'ı görür gibi ibadet etmenin adıdır dersek yeridir. Ki, bunu ancak yaşayan bilir, yaşamayansa sadece kabuğu ile oyalamaktır deriz. Nitekim bu durumu örneklendirdiğimizde tıpkı balı tadanla tatmayan arasındaki fark gibi bir gerçekle yüzleşiriz. Peki ya Şeriat? Malumunuz Şeriat'ın lügat manası dinin zahiri çıplak manasını bünyesinde taşıyan kurallar manzumesi olup bu bir anlamda İslam'ın zahiri hükmü manasına gelen bir kavramdır. Yani şeriat daha çok zahire hükmetmektedir. Böylece bu tanımlardan hareketle dinin zahiri uygulama yönünü idrak etmiş oluruz. Ancak dinimizin zahiri veçhesini kavrayabilmek için İslami ilimleri tahsil etmemiz de gerekiyor. Çünkü İslam’ın on iki ilim başlık altında incelenen tüm dallar şeriatın zahiri veçhesini oluşturmaktadır. Misal mi? İşte tefsir, kıraat, hadis, fıkıh, kelam, mantık, siyer, sarf, nahiv, belagat ve mezhepler tarihi gibi bir dizi ilimler şeriatın zahiri yönünü ortaya koyan tipik göstergeleridir zaten. Anlaşılan o ki; Hakk'a giden yolda şeriat, tarikat, marifet ve hakikat basamaklarını İslam-İman-ihlâs’ üçlü eksenine göre yaşadıkça aşılabiliyor. Her ulvi basamağı aşmak için de - İlmel yakin Zahiri ilimler - Aynel yakin Gözleme dayalı ilim - Hakkel yakin Bizatihi hissedilen ve yaşanılan ilim basamakların bir bir geçmek gerekiyor. Mesela elmayı tarif etmek ilmel yakindir, elmayı gözlemlemek aynel yakin, elmayı bizatihi ısırıp tadına varmak ise hakkel yakin halidir. Derken bütün bu mertebeler İslam’ın ışığında yerli yerine oturur da. Zira Kur'an'ı Muciz'ül Beyan ve Sünnet-i Seniye İslam'ın en temel iki kaynağıdır. Zaten kaynağını Kur'an ve hadisten almayan her oluşum yıkılmaya mahkûmdur. Nitekim Hazreti Mevlana’nın; ''Bir ayağımız sımsıkı şeriatta, bir ayağımızla dolaşırız yetmiş iki milleti pergel gibi'' diye buyurması bu gerçeğe işarettir. Hiç kuşkusuz her şeyin başında şeriat vardır. Şayet tüm bu kavramları bir arada düşündüğümüzde şeriat İslam’ın dış gözü, tarikat ise iç gözü mesabesindedir. Dış ve iç gözün birleşmesiyle de marifet doğar. Marifet meyvesinin kemale ermesi sonucunda da Hakikat zuhur eder. İşte bundan dolayıdır ki, Arif Sehreverdi ve Bayezîd-ı Bistâmî gibi büyük zatlar; “Kim şeriatı tutup tarikatı bırakırsa fasık, kim de tarikatı tutup şeriatı bırakırsa zındıktır” buyurmuşlardır. Malum İmam-ı Rabbani kendi döneminde yaşanan şeriat ve tarikat tartışmalarına açıklık getirerek her iki kavramın etle tırnak misali birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini, bilakis iç ve dış yüzün bir bütün olduğunu beyan etmişlerdir. Böylece kendi döneminde getirdiği bu müthiş açıklamalarla tarikat ve şeriat çekişmelerine son vermiştir. Ki; İmam-ı Rabbani iki bin yılının Hicri ikinci binin müceddidi bir âlimdir. Besbelli ki kendisine Müceddid-i El Fisâni denmesi boşa değilmiş. Kaldı ki, O aynı zamanda dine sokulmaya çalışılan bidatlara geçit vermeyen zatta. Şu bir gerçek; ehlisünnet yolundan ilerleyen Tarikat-ı Âliyyeler ilhamını Kur'an ve sünnetten almaktalar. Kur'an ışığında en mükemmel yaşayış örneğini hiç kuşkusuz Allah Resulü göstermiştir. O'nun hayat tarzı Kur'an ahlakıydı. Bundan hareketle Şah-ı Nakşibend -Sizin tarikatınız nedir '' diye sorduklarında cevaben -Bizim yolumuz edeptir'' buyurmuşlardır. Bir daha sorduklarında ise -Sünnetleri ihya etmek ve bid'atlardan kaçınmaktır cevabını vermişlerdir. Hatta bu veciz sözlere ilaveten; ''Her kim ki bunu işler bizim tarikimizdendir'' diye buyurur da Bkz. Edeble Varış, Lütufla Dönüş. İsmail Çetin. S. 72. Şu da var ki; Allah Resulü Allah'ı görür gibi ibadet etme tatbikatını İhsan-tasavvuf başta Hz. Ebu Bekir-i Sıddık olmak üzere sırasıyla Hz. Öme Hz. Osman ve Hz. Ali meşreblerine uygun tatbikini öğretmişte. Dolayısıyla bu manada en büyük kılavuz rehber-mürşid Peygamberimiz olmuştur. Hz. Ebu Bekir meşrebi icabı, Allah'a ulaşmada hafi gizli zikri esas almıştır. Bu nedenle gizli zikri tatbik eden tarikatlar Hz. Ebu Bekir-i Sıddık örnek almışlardır. Hz. Ali ise coşkunluk mizacı ağır bastığı içindir Allah Resulü ona da cehri sesli zikri telkin edip bu yönde terbiye etmiştir. Sonrası malum cehri zikri uygulayan Kadiri, Rufaî gibi tarikatlar da kendilerine Hz. Ali örnek alacaklardır. Her ne kadar Allah'a giden yollar görünürde farklı güzergâhlarda boy gösterse de aslında varacakları noktada tevhid gerçeğinde buluşmak vardır. Malumunuz herhangi bir tarikatın tarikat olabilmesi için, Peygamberimizden başlayarak günümüze kadar uzanan altın halkası, yani dayanacağı silsile-i şerifesi olması gerekir. Bu bir nöbet devri daimi gibi bir şeydir. Bu yüzden hak yolunda ilerleyen bir tarikatın sürekli devri daimliğini sürdürebilecek meşayih halkasının varlığını ortaya koyması icab eder. Yok, eğer bir şeyh kendisinden sonra teslim edeceği şeyh bırakmamışsa, o tarikatın nisbeti kesilmiş demektir. Nitekim pek çok tarikatlar tarihin belli dönemlerine kadar nisbetlerini ve şecerelerini devam ettirebilmişler de. Fakat daha sonraki evrelerde bir kısım tasavvufi yollar nisbetlerini devam ettiremedikleri içindir silinip gitmişlerdir. İşte ehlisünnet bir tarikatın en belirgin vasfı izlediği yolun devamının göstergesi diyebileceğimiz yaşayan bir diri şeyhin varlığı ile anlaşılır. Yaşayan bir şeyhin hakiki mi, yoksa sahte mi olduğunu anlamak için de, kendisinden önce el aldığı şeyhin silsilesi olup olmadığına bakmalı, hatta daha da derinlemesine inip Hz. Ebu Bekir-i Sıddık ve Hz. Ali uzanan silsileyi meşayih'in zincirinin varlığını görmek icap eder. Hatta bunla da yetinmeyip yaşayan bir şeyhin Kur'an ve Sünnet-i Seniye'ye uygun yaşayıp yaşamadığına hatta hem zahiri ilimleri hem de batını ilimleri bitirip bitirmediğine bakmak gerekir. Aksi takdirde halifelik icazeti alması hayalden öte bir anlam taşımaz. Mesela Mevlana Halid-i Zülcenaheyn gelen halkada aşağı yukarı tüm Nakşibendî tarikatının kolları Mevlana Halid'de birleştikleri bir hakikat. Yeter ki Nakşibendî tarikatının birçok kollarının halkasını oluşturan zincirlerinde kopukluk olmasın bu halkanın her bir dalında dizili pek çok tarikat kolunun yoluna devam edeceği aşikârdır. Şayet bir mürit intisap ettiği şeyhi halife bırakmadan bu dünyadan göç ettiyse dünyanın sonu değil ya, hemen başka bir kolun hayatta yaşayan diri bir mürşidine intisap etmesinde fayda vardır. Çünkü şeyhsiz tarikat devam edemez, ısrarla devam ettirilmeye çalışılırsa, o tarikat sembolik olmaktan öte bir anlam ifade etmez. Mutlaka yeni bir kılavuza ihtiyaç vardır. Şeyhsiz yola çıkanın pek çok engellerle karşılaşılacağı muhakkak. Dolayısıyla Allah'a giden yolda karşılaşacağı bir takım hallerin rahmani mi yoksa şeytani mi olduğunu idrak etmesi çok zor olacaktır. Yani sapla samanı karıştırmak an meselesi diyebiliriz. Şöyle ki; kendine ayan olan bir takım haller zuhur ettiğinde, o hallerin rahmani sanabilir, oysa o gördükleri birtakım şeyler pekâlâ şeytanın hileleri neticesinde ortaya çıkan istidraç türü haller de olabilir. Dahası şeytan dinde olmayan birtakım unsurları dinmiş gibi lanse edip imanını çalmaya çalışacaktır, bu durum tehlikeli bir gidişatın işareti sayılacağı muhakkak. Maalesef gel gör ki, bu gerçeklere rağmen birkaç kişi bir araya gelip ''Biz tarikatız '' diye ortaya çıkabiliyor. Oysa sonradan ihdas edilen şeyhsiz tarikatların silsilesi olmadığı içindir, dahası bidatlarla iç içe yaşama risklerini de beraber taşıdıklarından mevcut hakiki Tarikat-ı âliyyelere de gölge düşürebiliyorlar. Düşünün ki iki çarşı var Çarşının biri bakırcılar ya da tenekeciler çarşısı, diğeri de sarraflar çarşısı. Gayet tabii olarak bakırcı ve tenekeciler çarşısını ses yankıları eşliğinde dolaşan bir insan, bunca kopan gürültüden hareketle ilk anda kendi kendine “Bu kadar ses olduğuna göre buradaki esnafın sermayeleri çoktur” diye yorumlayacaktır. Fakat daha sonrasında anlayacaktır ki aslında bu tangur tungur seslerin sermayesizliğin bir işaretidir. Peki, sarraflar çarşısında dolanan bir insan ne düşünür derseniz, o da; ''Hiç bir ses yok ama er geç sermayelerinin kazançları çok'' olduğunu idrak edecektir. İşte medyatik şova dayalı sözde tarikat diye ortaya çıkan grup ve sahte şeyhlerin durumu da tıpkı sermayesiz bakırcı ve tenekeci çarşısında ki esnafın durumuna benzemektedir. Medyatik olmayan ve her türlü şovdan kaçınan, manevi tasarruf ehli tarikat ve şeyhlerin durumu da sessiz sarraflar çarşısındaki sermayesi bol kuyumcunun durumu gibidir. Gerçek şeyh, manevi tasarruf sahibidir. Aynı zamanda özü sözü bir olan, sükût lehçesinde irşadı metot edinen zat demektir. Kelimenin tam anlamıyla hali ve yaşayışıyla sünnet-i seniyye'den kıl payı da olsa asla taviz vermeyen gerçek mürşidi kâmildir. İşte bu nedenledir ki Abdulhalık-ı Gucduvani nefesini boş yere tüketmeme halini ''Huş-derdem'' diye tanımlamakta. Yani bu demektir ki sahte şeyhlerin en dikkate şayan yönleri nefEsini boş laflarla tüketmeleridir. Hakiki şeyhler öyle değil, onlar mecbur kalmadıkça ya da kendilerine sual tevdi edilmediği müddetçe konuşmazlar, sadece o müntesiplerine İslâmi daire içerisinde nasıl yaşanılacağının tatbikatını göstermekle meşguldürler. Kaldı ki; çok konuşanın aklı azalacağı gibi, dini de azalır. Manevi tasarruf sahibi zat'lar öyle değiller, tam aksine ömürlerinden her geçen günü irşada adamakla geçirirler. İşte bu yüzdendir ki insanlar sadece derdi Allah rızasını kazanmak olan zatları baş tacı edinip beyat etmekteler. Nasıl ki; Ashab-ı Kiram Allah Resulü'nün bir elime güneşi bir elime ayı verseniz asla bu davadan vazgeçmem kararlılığı karşısında Akabe Beyatı yapmışsa, Mevlana’da Peygamber kavlince Şems-i Tebriz'e, Yunus’da Tabduk'a, Akşemseddin’de Hacı Bayram-ı Veli’ye aynı hissiyatla beyat etmişlerdir. Evet, bir mürşide intisap beyatla oluyor. Ancak icazeti olmayanın beyat vermesi bundan istisnadır. Mutlaka el verenin ehlisünnet bir silsile halkasının olmasının yanı sıra o halkanın pirinden icazet alması da lazım gelir. Peki, şuna ne demeli? Ne zaman ki ekranlardan ya da gazete manşetlerinden tarikat mevzusu gündeme gelse bir takım aklı evveller ön yargılı yapılan tartışmalar bağlamında bir bakıyorsun sıratı müstakim üzere olan tarikatları toplum nezdinde küçük düşürmeye çalışıp hedef saptırıldıkları da artık bir sır değil. Oysa şeriat, tarikat gibi kavramların tarifini yapmadan gayesini ortaya koymadan veya uygulamalarına bakmadan, hatta izlediği metotlarını tespit etmeden hüküm vermek abesle iştigaldir. Hele hele tarikat kavramını Allah Resulü'nün tarif ettiği ihsan çerçevesinde tarif ettiğimizde, işte o zaman tarikat-ı âliyye’lerin izlediği usullerin doğru bir zeminde gelişme kaydettiklerini göreceğimiz çok aşikâr. Yeter ki bağlı olunan tarikatın metodu şeriata ve sünnete aykırı olmasın işte o zaman o tarikat baş tacı edilir de. Zaten ta baştan gayesini ''İlahi ente maksudu ve Rıdaike Matlubu-Allah'ım maksadım sen istediğim senin rızanı kazanmaktır” düsturuyla belirleyen, yetmedi vird çeken sofilerine belirli sayıda Allah adını zikretmek her tesbih dönüm imametinin başında bu cümleyi tekrar ettirip her türlü riyadan kaçma tedbiri alan mürşitlerin öğretileri var oldukça biliniz ki böylesi tarikatlar kıyamete kadar var olacaktır. Buna inancımız tam da. Hele böylesi bir tarikatın gidişatı Kur'an ve Sünnet üzere ise, bilhassa bid'atlardan uzak kalıyorsalar bu gibi tarikatlar haktır deriz. Çünkü ehli tarik yolcuları şeriat, tarikat gibi ulvi kavramları Allah’a giden yolda vasıta görmekteler, hiç bir zaman gayeleştirmezler. Hatta irfan sahibi sofilerde gayet çok iyi biliyorlar ki, Allah’tan gayri her şey masiva'dır. Yani, Allah'a gidilen yolda her türlü binek taşı sadece vasıtadır, asla gaye olamaz. Bakın, Hıristiyanlar Allahtan gayri vasıtaları gayeleştirdikleri içindir dejenerasyona uğrayıp teslis inancını türettiler. Hatta Hz. İsa ulûhiyet isnat edilip hâşâ Allah'ın oğlu dediler. Yetmedi bazı sapkın cereyanlar da buna benzer sapıklıklara düşüp kendilerini Mehdi ve Kâinat imamı gördüler. Tabii bu duruma şaşmamak gerekir. Zira ilimden nasibi olmayanlardan başka bir şey beklenemez zaten. Böyle yapmakla cehaletlerini ortaya koymaktalar. Yetmedi birtakım insanlarıda kendi kirli emellerine alet ederek fitne tohumu üretmekteler. Anlaşılan o ki; sahte şeyhler, sahte mehdiler her devirde bir şekilde fitne guruhu olarak karşımıza çıkabiliyor. Bize düşen bu tür sahtelere geçit vermemektir. Her ne kadar din baronları ve şarlatanlar cirit atsalar da, güneş balçıkla sıvanamaz. Metodu ilim olan, tarifi ihsan olan, kabulü Kur'an ve sünnet olan, uygulaması şeriat çerçevesinde olan, gayesi ''İlah-i ente maksudu ve rıdaike matlubu'' olan ehli sünnet bir tarikat-ı aliyye elbette ki haktır, hakikat çerçevesinde ebed müddet kalacakta. Allah kıyamete dek gerçek anlamda Habibine varis olacak ister adına üçler diyelim, ister yediler diyelim isterse kırklar diyelim hiç fark etmez her daim ümmet içerisinde var edecektir. Malum, Peygamberlik kapısı Hz. Muhammed ile son bulmuştur, ama evliya kapısı kapanmayıp kıyamete dek sürecekte. Hiç kuşku yoktur ki, ilmi ile amil olmuş rabbani alimler her devirde irşad göreviyle var olacaktır hep. Zaten Allah Resulü'nün yaşayışını düstur edinen ve sünnete ittiba eden bir mürşit ancak Peygamberimize manevi yönden varis olabiliyor. Yani, adına ister şeyh denilsin ister mürşit diye zikredilsin, yeter ki gidişatı ve istikameti şeriat-ı garra üzerine olsun onun nübüvvet kaynaklı nefesi cümle âlemi şenlendirir de. Şayet bir zat Kur’an ve sünnet üzerine değilse ona mürşit denilemez. Hatta o kişi gökte de uçsa, deniz üzerinde yürüse de, birtakım olağanüstü haller gösterse de bunların hiçbirinin bir kıymeti harbiyesi yoktur. Bu tür halleri keramet değil, bilakis şeytanın aldatmacası istidraç olarak niteleriz. İlla kerametten bahsedeceksek kerameti ne nar ateşinde, ne sacda, ne de şurda burda aramamak gerekir, müminin istikametinde aramak en doğrusu. İşte bu nedenledir ki bir kısım ulema “Müminin istikameti Velinin kerametidir” diye beyan buyurmuşlardır. Kaldı ki, gerçek Allah dostu keramet sevdasına kapılmaz, O'nun gayreti hep İslam üzerine yaşamak ve çabası Allah içindir. Aslolan şeriat, tarikat ve marifet deryasında hakikate ulaşabilmektir. Allah Resulü'nün hayatında görülmeyen uygulamaları yaşantı haline getirerek amele dönüştürenler olağanüstü haller gösterseler de istikamete erişemezler. Mürşidi Kamil belli bir kesime değil, umuma şamil olmalıdır. Her kesimi kucaklayan mürşit gerçek manada irşad edicidir ancak. Bakınız Muhammed Nuri Şemseddin de belirttiği gibi Mürşid-i Kâmilin birçok alameti olmasına rağmen şu üç vasfın yaşayışında görülen ancak hakiki Allah dostu sayılır diyor. Ve şöyle açıklar Birincisi O'nun mübarek huzuruna vardığın zaman, bütün gam ve kederlerin bir anda giderilip, içinde bir ferahlık bir sevgi hâsıl olur. İkincisi O'nun saadet getiren meclisinden hiç ayrılmak istemezsin. O'nun inciler gibi saçılan sözleriyle özünde aydınlık zuhur edip sevgisi artar. Üçüncüsü O'nun hoş ziyaretine gelen büyüklerden, küçüklerden her kim olursa olsun, hatta bu kişi padişah Devlet başkanı-devlet yöneticileri dahi olsa elini öpmek zorunda kalır. Hayır duasını dilemekle de mesrur olur. Çünkü bu büyük zatın bütünüyle tutum ve davranışları Resulullah'ın gidişatına uygundur; Allah O'na salât ve selam eylesin. İşte anlatılan bu üç belirgin işaret, hangi değeri yüksek zatta; gösterişe ve işitsinlere kaçmadan görülür ve bilinirse hiç durmayasın. Hemen git, tam manasıyla teslim ol... Bkz. Miftahül Kulûp. Akpınar Yayınevi - M. Nuri Şemseddin - Hazırlayan Abdulkadir Akçiçek. S. 28 Velhasıl-ı kelam sözün özü şeriat bir ağacın tamamı; tarikat kökü, marifet dalı, hakikat de meyvesi gibidir. ŞERİAT, TARİKAT, MARİFET VE HAKİKAT ALPEREN GÜRBÜZER Yunus ne güzel ifade etmiş şeriat ve tarikatı ”Şeriat, tarikat yoldur varana Hakikat meyvesi andan içeri” Yunus’un deyişlerinden de anlaşıldığı üzere tarikat bir yoldur. Öyle bir yol ki; Allah’a ulaştıran bir yol. Aslında Allah’a ulaşmada hem şeriat hem de tarikat gaye değil sadece vasıtadır. Şayet vasıta gayeleştirilirse Allah’a ulaşmak bir yana küfre düşme tehlikesi söz konusudur. Bakın Allah Resulü İslam nedir sorusuna cevaben —Namaz, Oruç, Zekât, Hac ve Kelimeyi Şahadet” demiş. İman nedir sualine ise —Allah’a, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahirete ve kadere Hayır ve şerrin Allah’ta geldiğine inanmak iman etmek” diye beyan buyurmuşlardır. Yine Peygamberimize ihsan nedir diye sual edildiğinde —Allah’ı görüyormuşsun gibi ibadet etmendir. Zira her ne kadar sen O’nu görmesen de, O seni muhakkak görür” buyurarak tasavvufa işaret etmiştir. Anlaşılan tasavvuf ihsan demektir. Tekrar sual edildi; —Ya Resulullah ! Bize kıyametten bahset. Allah Resulü —Bu meselede sorulan, sorandan daha âlim değil diye cevap verdi. Bu sefer de bir başka soru geldi —O halde kıyamet alametleri nelerdir? Bunun üzerine Allah Resulü —Cariyenin kendi sahibesini doğurması ve yalın ayak, çıplak, yoksul koyun çobanlarının bina yapmakta birbirleriyle yarış ettiklerini görmendir, buyurdu. Bu sualleri soran zat gittikten sonra, Allah Resulü yanında duran sahabeden Ömer İbnul Hattab’a dönerek —Ya Ömer! O sual soran zatın kim olduğunu biliyor musun? dedi. Hz. Ömer —Allah ve Resulü bilir dedi. Allah Resulü tebessümle —O Cibril’dir. Size dininizi öğretmeye gelmiş buyurdular. Yukarıda zikredilen karşılıklı soru cevap ilişkisinden çıkaracağımız ders ”İman-İslâm-ihsan” gerçeğidir. Bir insanda iman ve İslâm olur da, ihsan olmazsa o insan yine eksiktir. İhsan; öyle Allah’a ibadet edeceksin ki; O’nu görür gibi ibadet etmen demektir. Ki; bu hal binlerce insandan belki bir kişiye nasip olacak bir durumdur. İslam; itaat ve ibadettir, iman ise hem nur hem de kuvvet kaynağıdır. Allah’a görür gibi amel etmek ise tasavvufi hayat kapsamına girer. Kelimenin tam anlamıyla; İslam-İman-İhsan üçlü sacayağı Allah’a ulaşmak için sıçrama vasıtasıdır. Cümle meşayih İslam, iman ve ihsan ölçüsünce hareket etmişlerdir. Tarikattan maksat, Allah’ın rızasını kazanmak ve O’na vasıl olmaktır. Hünkâr Hacı Bektaşi Veli’nin Allah’a ulaşmada anlattığı dört kapı sırasıyla — Şeriat — Tarikat — Marifet —Hakikat’tir. Bu mertebeleri aşmayan Allah Resulü’nün tarif ettiği ihsan tasavvuf mertebesini anlayamaz. Onun için Allah dostları tasavvuf ilminin kal söz ilmi olmayıp, hal yaşayarak idrak edebilecek ilmi olduğunu beyan buyurmuşlardır. Bu yüzden Allah’ı görür gibi ibadet etmenin adıdır tarikat. Bunu ancak yaşayan bilir, yaşamayan bilmez. Tıpkı balı tadan biri ile tatmayan kişi arasındaki fark gibidir. Şeriat’ın lügat manası dinin çıplak manasını bünyesinde taşıyan kurallar manzumesi, yani İslam’ın zahiri hükmü manasınadır. Nitekim şeriat zahire hükmeder derken, dinin dış uygulama yönünü anlarız. O halde dinimizin dış veçhesini kavrayabilmek için İslami ilimleri tahsil etmemiz gerekiyor. Genel hatlarıyla İslam’a ait on iki ilim başlığı altında yer alan dallar şeriatın zahiri cephesini oluşturur. Tefsir, kıraat, hadis, fıkıh, kelam, mantık, siyer, sarf, nahiv, belagat ve mezhepler tarihi gibi bir dizi ilimler şeriatın zahiri yönünü içerir. Anlaşılan Hakk’a giden yolda şeriat, tarikat, marifet ve hakikat basamaklarını İslam-İman-ihlâs üçlü sacayağının ölçülerine göre yaşadıkça aşılabiliniyormuş. Her basamağı aşmak için de — İlmel yakin Zahiri ilimler — Aynel yakin Gözleme dayalı ilim — Hakkel yakin Bizatihi hissedilen ve yaşanılan ilim hallerini bir bir geçmek gerekiyor. Mesela elmayı tarif etmek ilmel yakindir, elmayı gözlemlemek aynel yakin, elmayı bizatihi ısırıp tadına varmak ise hakkel yakin halidir. Bütün bu mertebeler İslam ışığında gerçekleşir. Zira Kur’an’ı Muciz’ül Beyan ve Sünnet-i seniyye İslam’ın temel iki kaynağıdır. Kaynağını Kur’an ve hadisten almayan her oluşum yıkılmaya mahkûmdur. Hazreti Mevlana; ”Bir ayağımız sımsıkı şeriatta, bir ayağımızla dolaşırız yetmiş iki milleti pergel gibi” buyurması bu gerçeğe işaret etmek içindir. Her şeyin başında şeriat gelir. Şeriat İslam’ın dış gözü, tarikat ise iç gözüdür. Dış ve iç gözün birleşmesi ile marifet doğar. Marifet meyvesinin kemale ermesiyle de Hakikat zuhur eder. Bundan dolayıdır ki, Arif Sehreverdi ve Beyazıdı Bestami gibi büyük zatlar; ”Kim şeriatı tutup tarikatı bırakırsa fasık, kim de tarikatı tutup şeriatı bırakırsa zındıktır” demişlerdir. Dahası İmam-ı Rabbani yaşadığı dönemde şeriat ve tarikat tartışmalarına açıklık getirerek her ikisinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini, bilakis bir bütün olduğunu belirtip iç ve dış yüzün birliğini beyan etmişlerdir. Böylece tarikat ve şeriat çekişmelerine son vermiştir. Malum; İmam-ı Rabbani iki bin yılının Hicri ikinci binin müceddidir. Onun için O’na Müceddid-i el Fisân-i denmiştir. O aynı zamanda dine sokulan bid’atleri temizleyen zattır. Tarikat-ı Âliyyeler ilhamını Kur’an ve sünnetten alırlar. Kur’an’ın ışığında en mükemmel yaşayış örneğini hiç kuşkusuz Allah Resulü göstermiştir. O’nun hayat tarzı Kur’an ahlakıydı. Bundan hareketle Şah-ı Nakşibendî —Sizin tarikatınız nedir? ” diye sorduklarında cevaben —Bizim yolumuz edebtir… ” Yine sorduklarında ise —Sünnetleri ihya etmek ve bid’atlardan kaçınmak cevabını vermişler. Hatta bu sözlere ilaveten; ”Her kim ki bunu işler bizim tarikimizdendir” diye buyurmuşlardır. Edeble Varış, Lütufla Dönüş. İ. Çetin. S. 72 —Allah Resulü Allah’ı görür gibi ibadet etme tatbikatını İhsan-tasavvuf Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’nin meşreplerine uygun öğretmişte. Dolayısıyla bu manada en büyük kılavuz rehber-mürşid Peygamberimiz olmuştur. Hz. Ebubekir meşrebi icabı, Allah’a ulaşmada hafi gizli zikri esas almıştır. Bu yüzden gizli zikri tatbik eden tarikatlar Sıddık-ı Ekber’i örnek almışlardır. Hz. Ali’de coşkunluk mizacı ağırlık olduğu için, Allah Resulü ona cehri sesli zikri telkin edip bu yönde terbiye etmiştir. Bu nedenle cehri zikri uygulayan Kadiri, Rufaî gibi tarikatlar Hz. Ali’ye uzanır. Allah’a giden yollar görünürde farklı görünseler de birleştikleri nokta tevhit gerçeğidir. Bir tarikatın tarikat olabilmesi için, Peygamberimizden başlayarak günümüze kadar uzanan altın halka silsile-i şerife olması gerekir. Sürekli devir teslim geleneğinin olduğu meşayih halkası tarikat-ı âliyye’nin varlığını ortaya koyar. Eğer bir şeyh kendisinden sonra teslim edeceği şeyh yetiştiremezse, o tarikatın nispeti kesilir. Nitekim birçok tarikatlar tarihin belli dönemlerine kadar nispetlerini ve şecerelerini devam ettirebilmişler. Fakat daha sonraki evrelerde bir kısım tasavvuf yolları nispetlerini devam ettiremedikleri için silinip gitmişlerdir. Tarikatın en belirgin vasfı nispetin devamının göstergesi olan yaşayan bir diri şeyhin varlığıdır. Şeyhin hakiki mi, yoksa sahte mi olduğunu anlamak için de, kendisinden önce el aldığı şeyhin silsilesi olup olmadığına bakılmalı, hatta daha da derinlemesine analiz edip Hz. Ebubekir veya Hz. Ali’ye uzanan silsileyi meşayih’in zincirinin varlığını görmek icap eder. Bunlarda yetmez, şeyhin yaşayışı Kur’an ve Sünnet-i Seniyye üzerine olması gerekir. Aynı zamanda hem zahiri ilimleri hem de batını ilmi bitirerek halifelik icazeti alması lazım gelir. Mesela Mevlana Halid-i Zülcenaheyn’e gelen zincirden sonra aşağı yukarı Nakşibendî tarikatının bütün kolları Mevlana Halid’de birleşirler. Kelimenin tam anlamıyla Nakşibendî tarikatının birçok kollarının halka ve zincirlerinde kopukluk olmadığı müddetçe birçok tarikat kolu yoluna devam edecektir. Şayet bir mürit intisap ettiği şeyh halife bırakmadan bu dünyadan göç ettiyse, başka bir kolun hayatta yaşayan diri bir mürşidine intisap etmeli. Çünkü şeyhsiz tarikat devam edemez, ısrarla devam ettirilmeye çalışılırsa, o tarikat sembolik olmaktan öte anlam ifade etmez. Mutlaka kılavuza ihtiyaç vardır. Şeyhsiz yola çıkan uçsuz bucaksız engellerle karşılaşılacağı muhakkak. Dolayısıyla Allaha giden yolda karşılaşacağı bir takım hallerin şeytani mi yoksa rahmani mi olduğunu anlaması çok zor olacaktır. Yani sapla samanı karıştırmak an meselesi. Şöyle ki; kendine ayan olan bir takım haller zuhur ettiğinde, o hallerin rahmani sanabilir, oysa o gördükleri birtakım şeyler şeytanın hileleri neticesinde ortaya çıkan istidraç türü haller de olabilir pekâlâ. Dahası şeytan dinde olmayan birtakım unsurları dinmiş gibi lanse edip imanını çalmaya çalışacaktır, bu durum tehlikeli bir gidişatın işareti sayılır elbet. Sonradan ihdas edilen şeyhsiz tarikatların silsile şeceresi olmadığı için birkaç kişi bir araya gelip ”Biz de tarikat olduk” diye ortaya çıkabiliyorlar. Oysa bu tür gruplar bidatlarla iç içe yaşayıp hakiki tarikat-ı âliyyelere de leke sürmekteler. Düşünün ki iki çarşı var Çarşının biri bakırcılar veya tenekeciler çarşısı, diğeri de sarraflar çarşısı. Bakırcı ve tenekeciler çarşısını ses yankıları eşliğinde gezen bir insan, bunca kopan gürültüden hareketle ilk anda “Bu kadar ses olduğuna göre buradaki esnafın sermayeleri çoktur” diye yorumlayacak, fakat daha sonra tangur tungur seslerin sermayesizliğin işareti olduğunu fark edecektir. Malum sarraflar çarşısında dolanan bir insan ise; ”Hiç bir ses yok ama sermayeleri kazançları çok” olduğunu idrak edecektir. İşte medyatik ve şova dayalı sözde tarikat diye ortaya çıkan grup ve sahte Şeyhlerin durumu da tıpkı sermayesiz bakırcı ve tenekeci çarşısındaki esnafın durumuna benzer. Medyatik olmayan ve her türlü şovdan kaçınan, manevi tasarruf ehli tarikat ve şeyhlerin durumu da sessiz sarraflar çarşısındaki sermayesi bol kuyumcunun durumu gibidir. Gerçek şeyh, manevi tasarruf sahibidir. Aynı zamanda özü sözü bir olan, sükûtu metot edinen bir zat’tır. Hali ve yaşayışıyla sünnet-i Seniye’ye uygun halde yaşadığı gibi kıl payı da olsa sünnetten asla taviz vermemeye özen gösteren gerçek mürşidi kâmildir. Bu yüzden Abdulhalık-ıl Gucdevani nefsini boş yere tüketmemeye ”Huş-derdem” demiş. Sahte şeyhlerin en dikkat çeken yanı nefsini boş laflarla tüketmesidir. Hakiki şeyh öyle değil, O mecbur kalmadıkça veya kendisine sual tevdi edilmediği müddetçe konuşmaz, sadece müntesibine İslâm dairesi içinde nasıl yaşanılacağının tatbikatını gösterir. Kaldı ki; çok konuşanın aklı azalacağı gibi, dini de azalır. Manevi tasarruf sahibi zat’lar her geçen gün irşad halkası oluşturmanın derdinde olup insanları kendilerine bend etmekteler. Yüreğinde sevgi taşıyanlar ona koşarak beyat ederler. Nasıl ki; Ashab-ı Kiram Allah Resulü’ne Akabe Beyatı yapmışsa, Mevlana Şems-i Tebriz’e, Yunus Tabduk’a, Akşemseddin Hacı Bayram Veli’ye beyat etmişlerdir. Mürşide intisap da zaten beyatla oluyor. İcazet almamış herhangi bir şahsiyet beyat veremez. Mutlaka mürşit silsilesi olması lazım. Tarikat mevzusunda yapılan tartışmalar farklı mecralara çekilerek hedef saptırılmaktadır. Oysa şeriat, tarikat gibi kavramların tarifini yapmadan gayesini ortaya koymadan, uygulamalara bakmadan, metodunu tespit etmeden hüküm vermek abesle iştigaldir. Tarikat kavramını Allah Resulü’nün tarif ettiği ihsan çerçevesinde tarif ettiğimizde, ancak o zaman tarikat-ı âliyye’yi doğru zemine oturtmuş sayılırız. Tarikatın metodu şeriata ve sünnete uyumlu ise o tarikat eleştirilemez. Gayesi ”İlahi ente maksudu ve Rıdaike Matlubu” Allah’ım maksadım sen istediğim senin rızanı kazanmaktır olan, virdlerin belirli sayıda Allah adını zikretmek her dönümünde bu cümleyi dille ikrar edip her türlü riyadan kaçma tedbiri alan tarikatlara asla sözümüz olamaz. Hatta tatbikatları ve gidişatları Kur’an ve Sünnet ışığında ise, bid’atlardan uzak kalıyorlarsa bu gibi tarikatlar baş tacı yapılır. Şeriat, tarikat gibi kavramların hepsi birer vasıtadır, hiç bir zaman gaye değildirler. Allah’tan gayri her şey masiva’dır. Tarikat da masivadır. Allah’a gidilen yolda masivalar vasıtadır sadece. Hıristiyanlar masivaları gayeleştirdikleri için dejenerasyona uğradılar ve teslis inancını türettiler. Hz. İsa ulûhiyet isnat edilip hâşâ Allah’ın oğlu dediler. Hatta bazı sapkın cereyanlar da günümüzde vasıtaları amaçlaştırdıkları için, benzer tür sapıklıklara düşüp kendini Peygamber veya Mehdi görenler bile ortaya çıktı. İlim’den nasibi olmayanlar, cehaletlerine birtakım insanları alet ederek fitne ürettiler. Anlaşılan o ki; sahte şeyhler, sahte mehdiler her devirde sahneye çıkabiliyor, çıkacakta. Cilveyi Rabbaniye olsa gerek bugün de var yarın da olacak. Çünkü hepimiz imtihan dünyasındayız. Her ne kadar din baronları, şarlatanlar cirit atsalar da, güneş balçıkla sıvanamaz. Metodu ilim olan, tarifi ihsan olan, kabulü Kur’an ve sünnet olan, uygulaması şeriat çerçevesinde olan, gayesi ”İlah-i ente maksudu ve rıdaike matlubu” olan bir tarikat-ı aliyye elbette ki haktır, hak kalacakta. Allah kıyamete dek gerçek anlamda Peygamber varislerini insanları irşad için göndermektedir. Peygamberlik kapısı Hz. Muhammed ile son bulmuş, ama evliya kapısı kapanmayacak ve kıyamete dek sürecekte. İlmi ile amil olmuş Ehlullah her devirde irşad göreviyle mükelleftirler. Allah Resulü’nün yaşayışını düstur edinen ve sünnete ittiba eden her mürşid-i kâmil manevi yönden Peygamberimize haleftir. Yani enbiya’ya varistirler. İster adına şeyh denilsin ister mürşit diye zikredilsin, yeter ki gidişat ve istikameti şeriat-ı garra üzerine olsun onun nefesi cümle âleme yeter artar da. Gökte de uçsa, deniz üzerinde yürüse de, birtakım olağan hadiseler gösterse de eğer sünnet ve şeriat istikamet üzerine değilse ona mürşit denilemez. Aslında kendinde sadır olan bir takım haller de keramet değil, istidraç olarak yorumlarız. Bu yüzden “Müminin istikameti velinin en büyük kerameti” denilmiş. Kaldı ki, gerçek Allah dostu keramet sevdasına kapılmaz, O’nun gayreti hep İslam üzerine yaşamak ve çabası Allah içindir. Asıl marifet, şeriat ve tarikatı birleştirerek hakikate ulaşabilmektir. Allah Resulü’nün hayatında görülmeyen uygulamaları adet haline getirerek amele dönüştürenler olağanüstü haller gösterseler de istikamete erişemezler. Mürşidi Kamil belli bir kesime değil, umuma şamil olmalıdır. Her kesimi kucaklayan mürşit gerçek manada irşad edicidir ancak. Muhammed Nuri Şemseddin belirttiği gibi Mürşid-i Kâmilin birçok alameti olmasına rağmen şu üç vasfın yaşayışında görülen hakiki Allah dostu sayılır; Birincisi O’nun mübarek huzuruna vardığın zaman, bütün gam ve kederlerin bir anda gidip, içinde bir ferahlık bir sevgi hâsıl olur. İkincisi O’nun saadet getiren meclisinden hiç ayrılmak istemezsin. O’nun inciler gibi saçılan sözleriyle özünün aydınlığı ve sevgisi artar. Üçüncüsü O’nun hoş ziyaretine gelen büyüklerden, küçüklerden kim olursa olsun, padişah Devlet başkanı-devlet yöneticileri dahi olsa elini öpmek zorunda kalır. Hayır duasını dilemekle de mesrur olur. Çünkü bu büyük zatın bütünüyle tutum ve davranışları Resulullah’ın gidişatına uygundur; Allah O’na salât ve selam eylesin. İşte anlatılan bu üç belirti, hangi değeri yüksek zatta; gösterişe ve işitsinlere kaçmadan görülür ve bilinirse hiç durmayasın. Hemen git, tam manasıyla teslim ol… Bkz. Miftahül Kulûp. Akpınar Yayınevi – M. Nuri Şemseddin – Hazırlayan Abdulkadir Akçiçek. S. 28 Velhasıl; sözün özü şeriat bir ağacın damarı gibi; tarikat kökü, marifet ağacın dalı, hakikat de ağacın meyvesi gibidir. 6Beğen0Beğenme Yayınlandı 25 Ağustos 2017 SEVERİM BEN SENİ CANDAN İÇERİSeverim ben seni candan içeri Yolum vardır bu erkandan içeri Nereye bakarsam gönlüm doludur Seni kande koyam benden içeriO bir dilber dürür yoktur nişanı Nişan yoktur bi-nişandan içeri Beni sorma bana bende değilem Suretim boş yürür dondan içeriBeni benden alana ermez elim Kadem kim basa sultandan içeri Tecelliden nasip erdi kimine Kiminin maksadı bundan içeriŞeriat tarikat yoldur varana Hakikat marifet andan içeri Süleyman kuş dilin bilir dediler Süleyman var Süleyman’dan içeriKime didar gününden şule değse Onun şulesi var günden içeri Senin aşkın beni benden alıpdır Ne şirin dert bu dermandan içeriUnuttum din diyanet kaldı benden Bu ne mezhep dürür dinden içeri Dini terk edenin küfürdür işi Ol ne küfürdür imandan içeriYunus’un sözleri hundur ateştir Kapında kul var sultandan içeri Miskin Yunus gözü duş oldu sana Kapında kuldur sultandan içeri Geçer iken Yunus şeş oldu dosta Ki kaldı kapıda andan içeriUsûl 4/4 Güfte Yunus EmreEser bilgileri İnternet kaynaklıdır. Eser Hakları İçin MESAM kaynakları geçerlidir. Eserle ilgili düzenleme önerileriniz varsa lütfen yorumlarda belirtiniz. Allahü Teala “Nefsini temizleyip arındıran tezkiye eden kurtulmuştur” A’la, 14 buyurur. Peygamberimiz “Şeriat kavlim, tarikat halim, hakikat Re’sülmalimdir.” Yani; Allah’la yeminim üzere şeriate uyarım ama şu andaki halim Allah’a giden yol üzerinde istikrar üzere oluşumdur. Ulaşacağım nokta ise Hakikat’tir çünkü bu bana ezelden verilmiştir. “Mü’minin kalbi Allah’ın evidir; mü’minin kalbi Allah’ın arşıdır; mü’minin kalbi Allah’ın aynasıdır; mü’minin kalbi Allah’ın hazineleridir” buyurmuştur. Yani; Allah’la yeminim üzere şeriate uyarım ama şu andaki halim Allah’a giden yol üzerinde istikrar üzere oluşumdur. Ulaşacağım nokta ise Hakikat’tir çünkü bu bana ezelden verilmiştir. Şeriatte kısas vardır. Tarikat fiilin Hak olduğunu muhakkak bilmektedir ancak vasıtayla, vesileyle de ilgilenir. Hakikat vasıtayı geçmiş, sadece ve sadece Allah ile meşguluyettir. Marifet ise halka baktığında Hakkı görmek mertebesine ermek demektir. Tarikatın gereği susmaktır, eylemin Hakk’tan olduğunu bile bile nasıl konuşur. Bazı mefhumlar vardırki Şeriatte helal olan tarikatte haram, tarikatte helal olan hakikatte haramdır. Örnek verecek olursak kısas şeriatte helaldir, tarikatte haramdır. Hz. Ali der ki “Sen bana haramdan geç dedin ben ise helalinden de geçtim”. Şeriatte doyduktan sonra yemek israftır. Tarikatte ise, doyuncaya kadar yemek israftır. Hakikatte, kifayet miktarını AllaH’ın huzurundan gafil olarak yemek israftır. Marifette de, bütün bunlara ilaveten nimetlerdeki ilahi tecellileri idrak etmeden yemek israftır. İsraf ise haramdır Tarikatın ilk merhalesi şeriattır. İlahi hükümlerin kul tarafından gerçekleşmesini emredici kanun demektir. Hakikat ise tarikatın bir üst seviyesidir. Demek ki taRikat; şeriatten hakikate varan yoldur. Hakikatle güçlenmeyen şeriat ve şeriate de bağlı olmayan hakikat geçerli değildir. Şeriat hakikatin zahiri, hakikat ise şeraatin batını olup, şeriatsiz hakikat makamı bulunmaz. Hakikate ulaşabilmek için hakikat denizine dalmak gerekir. Hakikatte ikilik yoktur; bu makamda kişi, kahrı ve lutfu bir görür. Tarikat; şeriatın meyvesidir ve hakikatin ağacıdır. Tarikatte kutup makamına gelen kişi şeriat, tarikat, hakikat ve marifet mertebelerini geçmiş, Allah tarafından seçilmiş, değer verilmiş ve asfiyalardan olmuştur. Bu 7 makama sahib olmak demektirki; 4+3, FatihA’nın 7 ayetine, insanın cemalinde olan 7 rumuza, ateş, su, hava ve toprak ile akıl, ruh ve nefs’e işaret etmektedir. İşte o zaman marifet ehli Kutbu-l evliya, devrin sahibi olur. O nedenle Peygamberimiz “Beni gören Allah’ı görür, kim ki Allah’ın velisine ihanet ederse Allah’a ihanet eder” Hadis-i kudsi olarakta; “Kim benim velime düşmanlık ederse ona harb ilan ederim,…”buyurmuştur. Şeriat, tarikat, hakikat, marifet sadece kul’un geçirdiği evreler değildir. Kainattaki her şey bu evreleri geçirmektedir. Şeriat derimiz, tarikat et, hakikat kemik, marifet iliktir. Şeriat ilaç, tarikat ilacı kullanmak, hakikat ise hastalığın tedavi olması, marifet ise hepsine rıza göstermektir. Şeriat ışık, tarikat yol, hakikat varılacak yer, marifet o yere ulaşılma sebebidir. Şeriat ilimdir, tarikat ameldir, hakikat o amelin semeresi, marifet neticesidir. Şeriat gemi, tarikat okyanus, hakikat oradaki mücevHerat, marifet ise o cevherlerden alınan menfaattir. Şeriat bir ağaç, tarikat onun dalları, hakikat yaprakları, marifet de meyveleridir. Mesnevi şerhinde buyurulur “Kelam sahibi olan Allah cc, bulutun kulağına bir sır söyledi, gözünden su tulumu gibi yaşlar boşandı. Gülün kulağına bir sır söyledi; onu renk ve rayiha koku saltanatıyla güzelleştirdi. Taşa bir sır söyledi; onu maden içinde akik etti. Yani latif sıfatıyla tecelli edip buluttan su akıttı, gülü güzelleştirdi, taşı da kıyMetlendirdi. İnsan vücuduna da bir sır verdi; o sırrı muhafaza eden marifet ehlini sonsuzluğa yüceltti. İlahi alemden ilham alan bu Hak dostları, cisimden kurtulup Hakk’a yakınlığın sırrına erdi.” Marifet sahibi bir Allah dostu derki ; “Hiç şüphesiz ki bu sırlar, farklı tecelliler halinde marifete medar olan muhabbet sırrıdır. Muhabbet sırrı ki, her şeyin kemali ve güzelliği onun feyizli ikliminde gizlenmiştir. Yüksek seviyedeki Allah dostlarında zati muhabbet tecellileri kesifleşir. Zati muhabbet, bir kişinin bir faniyi gayr-i iradi sevmesi ve bir aşk bağlantısı kurmasıdır. Bu muhabbet mecazidir. Hakiki zati muhabbet ise Rabb’e bu tür bir meclubiyet ve O’nda fEna olma halidir.” Yunus Emre ne güzel söylemiştir. Şeriat tarikat yoldur varana Hakikat ma’rifet andan içeru Evvel kapu şeriat, geçse andan tarikat Gönül evi ma’rifet, ışk hakikat içinde Bu dört menzildür utan, ledün makamın tutan Oldur menzile yiten, tamam murad içinde Marifet ehli kimse, Cenab-ı Hakk’ın niteliksiz ve niceliksiz olarak bir olduğunu kavrayarak muvahhid-i kamil olur. Allah’ın dışındakileri terk ve marifetullah, nefy ve isbattan oluşan kelime-i tevhidin manasında gizlidir. Burada nefy, terk-i nefstir; isbat ise Allahü Teala’yı marifettir. Yani kişi “la ilahe” demekle mal ve makam sevgisini içinden çıkarıp terk ederek nefsi tarafını tamamlamış ve “illallah” demekle de içi nurlanıp zevk ve şevk hasıl olarak marifetullah müyesser olmuş ve kendi yaratıcısını bilerek isbat tarafını tamamlamış demekTir. İşte böylece kelime-i tevhidi ihlasla zikreden kimseye cennet vacip olur. Nitekim buna işaretle Peygamberimiz “Halis ve muhlis olarak la ilahe illallah diyen kimseye cennet vacip olur” buyurmuştur. MARİFET HAKKA MUHABBETTİR. ÖLMEDEN ÖNCE OLMAKTIR. HAK YOLUNDA PİŞMEK VE YANMAKTIR SON MERTEBE “LİKAULLAH” MERTEBESİDİR. Derleme

şeriat tarikat yoldur varana ilahisi